Over de site
Informatie
Kronkels
Verhalen
Recensies
Links
Contact


Valid HTML 4.01 Transitional  

Algemene sm-info   FemDom en cuckolding       

Dienen versus gehoorzamen

Op de chat gebeurt het weleens dat een persoon ongevraagd mijn privé binnen komt vallen met de woorden "mag ik U dienen?" (of, nog absurder, "ik wil U dienen"). Ik heb verschillende manieren waarop ik op zo'n verzoek inga. Als ik tijd heb en goed gehumeurd ben probeer ik de ander te laten inzien dat zo'n openingszin weinig succesvol is. Als ik ongesteld ben of gewoon genoeg heb van de opdringerigheid beantwoord ik dat verzoek van een onbekende met de woorden: "je zou me perfect dienen door me met rust te laten". Verbazend vaak wordt mijn hint niet opgepikt, wat direct de onbekendheid met het begrip "dienen" laat zien van degene die dat zogenaamd zo graag wil doen. Daarbij moet ik wel de kanttekening plaatsen dat de ongenode gast "gehoorzamen" ook niet in zijn woordenboek heeft staan. En lezen is blijkbaar een kunst die hij niet helemaal onder de knie heeft, gezien het feit dat bij elke binnenkomst van een kanaal aan iedereen wordt meegedeeld dat ongevraagd privé een boodschap sturen niet op prijs wordt gesteld.

Hoewel "begrijpend lezen" niet een vaardigheid is die voorrang heeft bij mijn keuze van een onderdanige, zijn de begrippen gehoorzamen en dienen wel van belang. Je zou denken dat deze woorden, die zo vaak gebruikt worden en zo onlosmakelijk zijn verbonden met BDSM - ze worden zelfs in bijna elke advertentie gebruikt! -, niet alleen ingebakken zitten in de woordenschat van elke onderdanige, maar ook in zijn begrippenlijst. Je zou verwachten dat onderdanigen (en Dominanten) het nuanceverschil tussen beide woorden nauwkeurig kunnen omschrijven en benoemen. Dat onderdanigen weten of ze van het gehoorzame of dienende type zijn en dat Dominanten weten welk type ze als slaaf willen hebben. Dit is echter niet altijd zo. De begrippen worden veel door elkaar gebruikt. Waar men het ene bedoelt, wordt het andere gezegd. Vreemd is het niet; het zijn woorden die in semantisch opzicht dicht bij elkaar lijken te liggen. Toch gaapt er een kloof van verschil tussen.

De begrippen gehoorzamen en dienen zijn voornamelijk van belang in een relatie waarbij de nadruk ligt op machtsongelijkheid tussen een Dominant en een onderdanige; een D/s-relatie dus. Bij een SM-relatie ligt het speerpunt op het toedienen en ontvangen van pijn. Hierdoor zijn de begrippen gehoorzamen en dienen van minder belang. Hoewel theoretisch zeer werkbaar, is deze scheidslijn tussen beide relatievormen in het echt niet zo scherp als hierboven gesteld. Pijn kan worden gebruikt in een D/s-relatie en orders en opdrachten zijn vaak een element van een SM-relatie.

Een Dominant in een D/s-relatie, is een persoon die over een onderdanige heerst. En een onderdanige toont zich ondergeschikt aan de Dominant. Deze definitie impliceert dat we pas spreken over een Dominant als hij of zij een onderdanige heeft. En andersom natuurlijk. Zolang dat niet het geval is, is er een persoon met dominante (of onderdanige) gevoelens of fantasieën. Het is verdomd moeilijk om Dominant te zijn in een lege kamer. De stoel is volstrekt stoïcijns, wat je hem ook beveelt. In diezelfde kamer blijf ik wel mijn gevoelens voelen.

De overheersing van de Dominant en de ondergeschiktheid van de onderdanige zijn gebaseerd op een vrijwillige keuze. Op het moment dat een van beiden die rol niet meer wil vervullen is er geen sprake meer van een D/s. Ik kan dan wel praten over mishandeling, zuigen, dwingen, onbeantwoord verlangen, eisen. Op het moment dat beiden wel in dit rollenpatroon zitten, maar hiervoor geen vrijwillige keuze hebben gemaakt, spreekt men van een cultureel rollenpatroon (het traditioneel kostwinnermodel zoals dat net na de tweede wereldoorlog in bijna alle Nederlandse huishoudens bestond bijvoorbeeld).

Als beide partners de vrijwillige keuze hebben gemaakt om hun leven (of periodes van hun leven) te baseren op ongelijkheid, willen ze dit graag benadrukken. Dominanten onderstrepen hun overheersing door bevelen en opdrachten te geven. Onderdanigen dienen en gehoorzamen om hun ondergeschiktheid te accentueren. Het is een samenspel waarin beide partners hun positie benadrukken. Dit samenspel benadrukt niet alleen de positie, maar versterkt hem ook. Vele onderdanige voelen zich bijvoorbeeld nog onderdaniger worden door het opvolgen van een bevel of door zich dienstbaar op te stellen naar hun Domina toe. En daardoor ervaart de Domina vaak een groter machtsgevoel.

Juist in een D/s-relatie geeft dit een positief effect op de ontwikkeling ervan. Om dat positief effect ten volle te benutten is het van belang de juiste vorm te kiezen, waar beide partners zich prettig bij voelen. In de ene relatie zal er voornamelijk gespeeld worden met gehoorzaamheid, in de andere voornamelijk met dienstbaarheid en in de meeste gevallen met een mengeling van beiden.

Gehoorzamen is het gewillig opvolgen van bevelen. Deze definitie staat letterlijk in de Van Dale. Als je iemand moet dwingen om iets voor je te doen, als je eerst je macht moet tonen voordat een bevel wordt opgevolgd, kun je niet meer spreken van gehoorzaamheid. Zo simpel ligt het eigenlijk. Dan spreken we van dwang. Op zich is daar niks mis mee en een beetje dwang op zijn tijd kan zelfs opwindend zijn voor beide partijen. Af en toe heeft zelfs de meest gehoorzame onderdanige een beetje dwang nodig om zijn positie te voelen. En door wat dreigementen te uiten kan de Domina haar macht heerlijk etaleren. Spelen met angst heeft ook zijn voordelen en genoegens. Opdrachten geven en zien hoe daar gehoor aan wordt gegeven is een heerlijk spel - zelfs als de reden hiervoor angst is. Beide posities worden zo heel duidelijk.

Etymoligisch gezien betekent het woord gehoorzamen "imiteren wat men hoort". Gehoorzamen is dus reactief: een bevel wordt beantwoord. De onderdanige neemt niet de eerste stap in dit proces, waardoor je zelfs kunt zeggen dat hij - op een bepaalde manier - een vrij passieve rol vervult. Hij toont geen initiatief en gebruikt geen creativiteit. Tenminste als we het hebben over de meest elementaire vorm van gehoorzamen. De onderdanige kan letterlijk imiteren wat hij hoort of hij kan actie ondernemen naar de geest van wat er gezegd wordt. In dat geval vult hij in wat de wil van de Domina is. Hij neemt binnen bepaalde grenzen initiatief en gebruikt creativiteit. Of een opdracht letterlijk of naar de geest vervuld moet worden is afhankelijk van de Domina, de opdracht en nog vele andere omstandigheden.

Een tijd geleden had ik een slaaf die graag wilde afslanken en daarbij mijn hulp inriep. Na een gesprek kwam naar voren dat hij zich regelmatig te buiten ging aan porties friet met veel mayonaise. Verder at hij geen snacks en veel groente. Ik droeg hem op om geen friet meer te nemen en vaker een stuk fruit te nemen. Een tijdje later biechtte hij op dat hij bij de frietboer geen friet meer bestelde, maar in plaats daarvan kaassoufflés. Strikt genomen heeft hij zich gehouden aan mijn bevel. Echter in dit geval was het voor beide partijen duidelijk dat hij de geest van mijn bevel had gebroken en dat hij daardoor van mijn bevel een lege order had gemaakt. Als straf mocht hij 2 A4'tjes over gehoorzaamheid schrijven.

Dienen is je persoon ter beschikking stellen. Etymologisch betekent het woord dienen dan ook "slaaf". Toch heeft dienen voornamelijk een actieve kant. Wat ik zou noemen: de verleidingskant. De onderdanige moet doordringen in de geest van zijn Domina. Hij moet anticiperen op haar behoeften en wensen; dat maakt dienen pro-actief. Dat maakt ook dat er kennis nodig is. Kennis van haar voor- en afkeuren. Kennis van haar smaken en gewoontes. Dienen vereist toewijding; het kan alleen gebeuren met hart en ziel. Dienen brengt ook een bepaalde onzekerheid met zich mee: er is initiatief en durf voor nodig. In dienen zit ook een gedeelte ouderwetse hoffelijkheid die ik zeer op prijs stel. Om te dienen moet de onderdanige ook oog hebben voor detail; de verwarming omhoog zetten als hij ziet dat zijn Domina rilt of het bad vol laten lopen als hij ziet dat zijn Domina erg moe is bijvoorbeeld. Dienen komt voornamelijk uit jezelf en heeft geen aansporing nodig, hoewel het wel een aanmoedigingen kan gebruiken als het wordt gezien. Om te dienen heeft de onderdanige de wil nodig om te plezieren. Of misschien moet ik het hebben over de innerlijke dwang. En een Domina die communicatief vaardig is. Want hoe graag een onderdanige ook wil, hij kan geen gedachten lezen.

Aan dienen zit ook een onbaatzuchtige kant; het is zelfs goed mogelijk dat het niet of nauwelijks wordt opgemerkt. Daar moet je als onderdanige dan ook niet op rekenen. De beloning zou moeten zitten in het veraangenamen van het leven van je Domina. Hoewel je je natuurlijk wel kunt afvragen of het dienen van een Domina die het nooit ziet wel zin heeft.

Dienen heeft een onzichtbare kant die vaak botst met het ego van de onderdanige. Als mijn onderdanige me dient, put ik daar enorm veel voldoening uit. Omdat dienen nog meer dan gehoorzamen een ongelijkheid met zich mee brengt. Om een goede opdracht te kunnen geven, moet je als Domina rekening houden met de kunde en de grenzen van de onderdanige, met hem dus. Als een onderdanige dient, is de Domina het uitgangspunt, degene die van belang is.

Gehoorzamen lijkt makkelijker dan dienen. Het lijkt makkelijker om te doen wat je gezegd wordt dan daarnaast nog in te moeten vullen wat niet gezegd is. Toch is het zelden dat een opdracht zo recht toe recht aan gegeven wordt dat er geen enkel nadenken meer vereist is van de kant van de onderdanige. En zelfs opdrachten die duidelijk zijn, hoeven nog niet makkelijk op te volgen te zijn. Bijvoorbeeld de opdracht om te eten uit een hondenbak. Het lijkt zeer simpel om hier gehoor aan te geven. Maar als je onderdanige dit als zeer vernederend ervaart zal er een interne strijd in hem woeden voordat hij kan voldoen aan deze opdracht.

Hoewel gehoorzaamheid en dienstbaarheid ten dele al in een onderdanige zitten, kunnen ze worden getraind. Een eerste vereiste hiervoor is communicatie tussen de beide partners. De Domina zal vooraf de bedoeling van de training en haar verwachtingen van het te verkrijgen resultaat duidelijk moeten maken. De onderdanige moet hetzelfde doel willen bereiken. Het is handig indien de Domina aangeeft of zij een letterlijke gehoorzaamheid wil, of eentje naar de geest van de opdracht. Verder moet het ook duidelijk zijn wanneer dienstbaarheid op zijn plaats is of wanneer alleen gehoorzaamheid voldoet. De onderdanige zal aangeven of straffen of beloningen het beste voor hem werken. Of een combinatie daarvan. Of juist geen van beiden; zijn wil om slaaf te zijn is al genoeg. Niet elke onderdanige ervaart hetzelfde als straf of beloning. Ook hier moet duidelijkheid in komen. De onderdanige en Domina moeten hierin een overeenstemming krijgen waar beiden zich goed bij voelen.

Een standaardmanier om gehoorzaamheid te trainen is door te drillen. De Domina geeft duidelijke regels aan de onderdanige en richt hem op harde wijze af. Hiervoor is het onmisbaar om consequent te zijn. Het lijkt een beetje op een soort militaire training. Vaak wordt er straf toegepast voor overtredingen en een beloning gegeven voor goed uitgevoerde opdrachten. Deze manier vereist alertheid van de Domina: hoe meer regels er zijn waar de onderdanige zich aan moet houden, des te meer de Domina moet controleren.

Dienstbaarheid traint men vooral door aanmoedigingen te geven. Communicatie is een vereiste; de Domina zal vooral moeten spreken over haar wensen en het verder aan de onderdanige moeten overlaten. Je zou het kunnen vergelijken met het planten van een zaadje; je geeft het af en toe wat water en wat voedsel, zorgt voor zonlicht, maar verder heb je er weinig invloed op. Straffen is hier minder op zijn plaats. Hoewel de Domina wel haar teleurstelling kan laten zien als de dienstbaarheid te wensen over laat (en dat op zich kan al een straf zijn). Om de onderdanige in goede banen te leiden zal de Domina uitleg moeten geven over waarom het niet voldoet en wat dan wel de bedoeling is.

Natuurlijk (ik zal de tegenwerpingen even voor zijn) is de tegenstelling tussen dienen en gehoorzamen niet zo scherp als ik hem af en toe heb verwoord. Mijn geliefde voorbeeld is nog steeds het graven van een kuil in het zand: stel dat een Domina die opdracht geeft. Als de onderdanige alleen een kuil graaft is hij puur gehoorzaam. Verdiept hij zich uit zichzelf in de doeleinden van de kuil, verplaatst hij zich in de wensen van de Domina en tovert hij de kuil om in een prachtige ligkuil, voorzien van allerlei gemakken die de Domina plezieren (voetsteuntje, een windscherm, een plekje voor een gekoeld drankje) dan gehoorzaamt en dient hij tegelijk.

Een ander voorbeeld, dat een leuke discussie kan opleveren tussen de Domina en de onderdanige, gaat alsvolgt: jullie hebben allebei een vakantiehuisje geboekt in een klein gehucht in Frankrijk. De dichtstbijzijnde bakker is een uur lopen daarvandaan. U stuurt uw onderdanige op pad met gepast geld voor een millefeuille (de plaatselijke variant van de tompoes). Aangekomen bij de bakker ziet uw onderdanige dat deze, in die uithoek van Frankrijk, ook saucijzenbroodjes verkoopt. U had deze mogelijkheid nooit kunnen voorzien aangezien dit een typisch Nederlandse specialiteit is, die onder normale omstandigheden niet in Frankrijk wordt verkocht. Als uw onderdanige terugloopt om u om advies te vragen is de bakkerij dicht. Aangezien er in jullie vakantiehuis geen telefoon is, kan hij ook niet bellen om deze mogelijkheid onder uw aandacht te brengen. Hij weet dat saucijzenbroodjes uw favoriete snack zijn. Wat doet uw onderdanige? Het leuke van dit probleem is dat er geen fout antwoord is. Maar het antwoord zegt wel iets over jullie relatie. Wat? Dat te bedenken, laat ik aan jullie over.


Mijn dank gaat uit naar Katherine-BDSM die me als eerste duidelijk maakte dat er een verschil is tussen dienen en gehoorzamen, naar vego die me dwong om er nog meer over na te denken, naar mijn lief op wie ik mijn ideeën kon toetsen en naar Jan L. die per mail feedback gaf over dit onderwerp.


© Madame , oktober 2003.

Naar boven